طرح واره مدرسه ای، بررسی سرفصل دروس برنامه درسی علوم تربیتی

به گزارش روابط عمومی دانشگاه فرهنگیان، سه شنبه 23 دی 1404 جلسه ای با حضور رجبعلی برزوئی، رئیس دانشگاه فرهنگیان، حجت الاسلام علی لطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی کشور، فرهاد علیپور، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه فرهنگیان، مهدی نامداری مدیر کل حوزه ریاست روابط عمومی و هماهنگی امور استان ها دانشگاه فرهنگیان، ساجد یعقوب نژاد رئیس مرکز نظارت ارزیابی و تضمین کیفیت دانشگاه فرهنگیان و عباس نجار رئیس بهسازی منابع انسانی دانشگاه فرهنگیان، با موضوع بررسی اقدامات ضروری در جهت هماهنگی میان بازنگری برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان و تحول برنامه درسی مدارس برگزار شد.

در ابتدای جلسه برزوئی با ابراز خرسندی از اتخاذ رویکرد جدید در طراحی برنامه درسی مدارس، از لزوم تسلط اساتید دانشگاه فرهنگیان به محیط مدارس سخن گفت و افزود: در بازطراحی آیین نامه ارتقا دانشگاه فرهنگیان، اساتید مکلف به شناخت محیط مدارس و نسل جدید دانش آموزان شده اند تا بتوانند معلمانی مناسب برای نظام آموزش و پرورش تربیت کرده و برنامه ی درسی دانشجومعلمان را متناسب با برنامه درسی مدارس طراحی کنند.

وی با اشاره به اهمیت مطابقت برنامه ی درسی دانشگاه فرهنگیان با برنامه درسی آموزش و پرورش، اظهار داشت: بازنگری برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان باید هماهنگ با تحول برنامه درسی آموزش و پرورش انجام شود و دانشجومعلمان متناسب با نیازهای آموزش و پرورش تربیت شوند. دانشجومعلمان برای تدریس درست به دانش آموزان باید به سرفصل های کتب درسی آموزش و پرورش و فراتر از آن تسلط یابند.

رئیس دانشگاه فرهنگیان با اشاره به لزوم تسلط دانشجومعلمان به روش های مختلف تدریس مباحث درسی، گفت: دانشجومعلمان باید از منابع علمی متنوع بهره مند شوند و توانمندی های علمی خود را در جهت تدریس یک موضوع به اشکال گوناگون افزایش دهند.

وی با اشاره به آغاز فرایند بازنگری برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان از لزوم تعیین تکلیف کارورزی سخن گفت و افزود: قبل از بازنگری برنامه درسی لازم است برنامه کارورزی تعیین تکلیف شود. کارورزی مهمترین حلقه اتصال دانشگاه به مدرسه است. در حال حاضر شاخص های موفقیت مد نظر برای کارورزی تحقق نیافته و از همین رو پس از نهایی سازی موضوع کارورزی، بازنگری برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان به صورت جدی پیگیری می شود تا متناسب با نیاز مدارس و آموزش پرورش تدوین شود.

برزوئی با بیان سه کلید واژه دانش عمومی، دانش محیطی و دانش دینی، اخلاقی و تربیتی برای معلمان گفت: ضرورت دارد دانشگاه فرهنگیان در هماهنگی با سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی کشور سرفصل های درسی را تدوین کند تا حرکتی اساسی و ماندگار در تربیت معلمان برای نظام آموزش و پرورش رقم خورد.

برزوئی با تاکید بر اهمیت عملیاتی سازی برنامه ها گفت: بهتر است در همین جلسه اقدامات عملی دانشگاه فرهنگیان در جهت تحقق تحول برنامه درسی مدارس مشخص و زمینه برای تعاملات آتی فراهم شود.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که دانشگاه فرهنگیان به صورت واقعی به مرکز ثقل نظام آموزش و پرورش کشور تبدیل شود و بتواند به عنوان مغز متفکر در ابعاد مختلف آموزش و پرورش ایفای نقش کند.

در ادامه، حجت الاسلام علی لطیفی با اشاره به اهمیت تحول برنامه درسی مدارس گفت: قرار نیست فقط کتاب را تغییر دهیم باید قبل از تغییر و بعد از تغییر را در نظر بگیریم. قبل از تغییر کتاب باید راهنمای عملی برنامه درسی مدرسه ای برای هر یک از دوره های آموزشی، به مثابه نقشه کلی تربیت ارائه دهیم. سپس کتاب های درسی و به تعبیر درست تر بسته های تربیت و یادگیری را مبتنی بر آن برنامه به عنوان نمونه های پیشنهادی تولید و به مدارس ارائه کرده و پس از آن یک نظام پشتیبانی علمی رصد، پایش و بازخوردگیری را در جهت اطمینان از تحقق برنامه در مدارس طراحی کنیم.

لطیفی ادامه داد: به نظر می رسد در هر سه گام نقش دانشگاه فرهنگیان بسیار مهم است. در گام اول فهم دانشجومعلمان در جهت درک برنامه درسی اهمیت دارد. کتاب باید در دانشگاه فرهنگیان به مثابه مجموعه ای از فرصت های یادگیری پیشنهادی برای تحقق انتظارات و اهداف ملی در نظر گرفته شود.

وی با بیان اینکه در حال حاضر شکلگیری معنای درست از برنامه درسی برای معلمان به دلیل تدوین راهنمای عمل برنامه درسی مدرسه ای بسیار ساده تر شده است، گفت: تمرکز ما در این فرایند بر ارائه سه خدمت مذکور است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی کشور با اشاره به تدوین نهایی برنامه درسی مدارس برای پایه اول ابتدایی گفت: در حال حاضر نمونه واقعی چهارچوب های راهنمای برنامه های درسی برای پایه اول ابتدایی طراحی شده و کتاب های درسی، نمونه های پیشنهادی و مجموعه هایی تولید شده بر پایه برنامه ها هستند. انتظار می رود مدارس و معلمان به جای اجرای صرف برنامه، آن را با شرایط خود تطبیق دهند و فهم برنامه ای درست برای معلمان و مدیران و به طبع آن تغییر فرهنگ مدرسه داری و معلمی شکل گیرد.

وی با اشاره به اینکه این طرح در 8 مدرسه در سال جاری اجرایی شده است، گفت: برنامه ریزی ما این است که در سال آتی برنامه را برای 10 درصد دانش آموزان کل استان ها پیاده کنیم و تمرکز جدی بر آموزش راهوران در جهت راهگشایی در مدارس است.

لطیفی ادامه داد: ناظر بر هر 4 دوره ی تحصیلی هویت دوره های تحصیلی تدوین شده است و ملاحظات مختلفی برای آن ها در نظر گرفته شده است. 4 شایستگی اساسی در لایه اول شناسایی شده که در لایه دوم 18 خرده شایستگی، در لایه سوم 66 توصیفگر و در لایه چهارم نشانگرهای تحقق به صورت اهداف رفتاری تنظیم شده است. همچنین 11 راهنمای حوزه تربیت و یادگیری برنامه درسی آماده شده است.

وی با اشاره به حجمی کردن ساعات جدول دروس مدارس گفت: انعطافی به مدارس با شروط خاصی ارائه شده است و توزیع زمان در هر پایه تحصیلی به 2 بخش کلی فعالیت های کلاسی-آموزشی و فعالیت های پرورشی-تربیت بدنی تقسیم شده است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی کشور در پایان گفت: دانشگاه فرهنگیان در این مسیر یکی از شرکای راهبردی ماست. تعامل میان دانشگاه فرهنگیان و سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی کشور در جهت انطباق برنامه درسی مدارس با دروس دانشگاه فرهنگیان ضروری و همراهی دانشگاه فرهنگیان در جهت تکمیل این برنامه در حال تکوین بسیار مهم است.

فرهاد علیپور نیز با بیان نکاتی در جهت آسیب شناسی برنامه های مطرح شده گفت: لازم است تمایزی میان کتاب و فرصت یادگیری به ویژه در دوره ی ابتدایی ایجاد و انتظارات از دانش آموز و معلم به صورت شفاف مشخص شود. فرصت یادگیری و مهارت زندگی باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد و نظام رتبه بندی و ارزشیابی بر اساس آن تدوین شود. اگر تغییر دیدگاه در نظام ارزیابی و ارزشیابی آموزش پرورش ایجاد نشود، آشنایی با مهارت های زندگی و شکل گیری هویت مد نظر برنامه تحول درسی مدارس تحقق نخواهد یافت.

وی با اشاره به بازنگری برنامه درسی در دانشگاه فرهنگیان گفت: سعی بر این است تا نسل جدید دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان همگام با تحولات برنامه درسی مدارس آموزش و پرورش تربیت شوند.

معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه فرهنگیان در پایان گفت: موفقیت دانشگاه فرهنگیان و آموزش پرورش در امر تغییر برنامه درسی در دانشگاه و مدارس به یکدیگر وابسته است و امیدوارم بتوانیم در این مسیر با هماهنگی در کنار هم گام برداریم. در همین جهت لازم است الزامات اجرایی برنامه در قالب سند تدوین شود و تغییر نظام ارزشیابی در جهت تحقق برنامه ایجاد شود.