ضرورت آینده نگری و آینده نگاری در تربیت معلم

به گزارش روابط عمومی دانشگاه فرهنگیان، مراسم معارفه مصطفی غفاری به عنوان سرپرست دانشگاه فرهنگیان استان قزوین با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید نقی موسوی، معاون پژوهشی دانشگاه فرهنگیان کشور و مسئولان استانی در سالن آمفی‌تئاتر دانشگاه فرهنگیان استان برگزار شد.

موسوی با تاکید بر در هم تنیدگی مفاهیم تربیت و آینده، اظهار کرد: اساسا در ذات مفهوم تربیت، آینده نهفته است. دستکم دو رویکرد در تربیت و اداره اراده ها در تربیت وجود دارد. دیدگاه اول، حفظ وضع موجود و بازتولید ارزش ها را مورد توجه قرار می دهد اما در نگاه فلسفی دوم تربیت به مثابه شدن و نوآوری است و در این رویکرد اگر ما معلمان و مدیران در حوزه تربیت‌ معلم، این مفهوم را با نگاه به آینده محقق نکنیم، دچار زیان خواهیم شد.

وی با بیان اینکه دو مفهوم آینده‌نگری و آینده‌نگاری در طراحی نظامات آموزش عالی وجود دارد، افزود: آینده‌نگری به معنای پیش‌بینی حوادث آینده، سناریوهای محتمل، تغییر نسل‌ها و تاثیر فناوری‌های نوین بر سبک زندگی است، اما مفهوم دقیق‌تر، آینده‌نگاری است، به این معنا که نباید در پیش‌بینی محدود بمانیم، بلکه باید در تربیت معلم به سمت نگارش آینده و روایت آینده‌های محتمل حرکت کنیم.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه فرهنگیان با تاکید بر نقش دانشگاه فرهنگیان در ترسیم سناریوهای محتمل برای آینده ایران، عنوان کرد: در طراحی اهداف تربیت‌ معلم، بسنده کردن به آینده‌نگری کافی نیست و باید آینده‌نگاری را رقم زد، این کاری سخت اما ضروری است.

وی در ادامه به تشریح اصول تربیتی ناظر به آینده پرداخت و بیان کرد: نخستین اصل، توجه به چندآیندگی است، نظام آموزش عمومی و عالی ما باید به آینده‌های محتمل و سناریوهای مختلف توجه کند و این ضرورتی بی‌بدیل برای سیاست‌گذاران است.

موسوی مشارکت‌جویی و مشارکت پذیری را دومین اصل برشمرد و خاطرنشان کرد: همانطور که دانش‌آموز باید در شکل‌گیری بنای هویتی خود مشارکت کند، در تربیت‌ معلم نیز این مشارکت ضروری است، تجارب موفق نشان داده تربیت، در دل میدان تجربه و مشارکت رخ می‌دهد.

وی پویایی و انعطاف را سومین اصل تربیتی خواند و تصریح کرد: اگر از آینده سخن می‌گوییم، باید تربیت‌ معلم منعطف باشد و دانشگاه فرهنگیان دانشجو معلمان را برای آینده‌های محتمل آماده کند، تغییرات نسلی، تحولات فناوری اطلاعات و ظهور پدیده‌هایی مانند هوش مصنوعی باید در این مسیر به رسمیت شناخته شوند.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه فرهنگیان آزادی و مسئولیت را چهارمین اصل تربیتی عنوان کرد و افزود: نظریه فلسفه تربیت اسلامی، انسان را آزاده و مختار می‌داند، اما در کنار آزادی، مسئولیت اخلاقی وجود دارد، اختیار انسان ملازم با مسئولیت اوست.

موسوی در پایان توحید محوری را اصل پایانی تربیت برشمرد و یادآور شد: نگاه به تربیت و آینده بدون توحید محوری ممکن نیست، توحید نگاه ما را به آینده روشن می‌کند، اگر به‌دنبال آینده سربلند ایران و احیای تمدن اسلامی هستیم، توحید محوری و ولایت‌ محوری باید مدنظر قرار گیرد.