معاون پژوهش و فناوری دانشگاه فرهنگیان تاکید کرد:
لزوم حرکت از آینده نگری به سمت آینده نگاری در نظام تربیت معلم
به گزارش روابط عمومی دانشگاه فرهنگیان استان هرمزگان، در آیین اختتامیه همایش ملی «آیندهپژوهی در آموزش و پرورش و ترسیم افقهای نوین تربیت معلم»، حجتالاسلام والمسلمین سید نقی موسوی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه فرهنگیان، به صورت مجازی و برخط به سخنرانی پرداخت و بر لزوم حرکت از آیندهنگری به سمت آیندهنگاری در نظام تربیت معلم تأکید کرد.
تربیت و آینده؛ دو مفهوم درهمتنیده
موسوی در این مراسم با اشاره به پیوند عمیق میان «تربیت» و «آینده» اظهار کرد: در ذات مفهوم تربیت، آینده نهفته است.
وی به دو رویکرد اصلی در این حوزه اشاره نمود: رویکرد نخست، بر حفظ وضع موجود و بازتولید ارزشها متمرکز است، اما در نگرش فلسفی دوم، تربیت به معنای «شدن» و نوآوری معنا مییابد.
وی هشدار داد: اگر در حوزه تربیتمعلم، این مفهوم را با نگاه به آینده محقق نکنیم، دچار زیان خواهیم شد.
ضرورت آیندهنگاری به جای آیندهنگری صرف
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه فرهنگیان در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین دو مفهوم کلیدی «آیندهنگری» و «آیندهنگاری» در طراحی نظامهای آموزش عالی پرداخت. وی آیندهنگری را پیشبینی حوادث آینده، سناریوهای محتمل، تغییر نسلها و تأثیر فناوریهای نوین بر سبک زندگی دانست. با این حال تأکید کرد: مفهوم دقیقتر، آیندهنگاری است؛ به این معنا که نباید در پیشبینی محدود بمانیم، بلکه باید در تربیت معلم به سمت نگارش آینده و روایت آیندههای محتمل حرکت کنیم.
وی با تأکید بر نقش راهبردی دانشگاه فرهنگیان در ترسیم سناریوهای محتمل برای آینده ایران خاطرنشان کرد: در طراحی اهداف تربیتمعلم، بسنده کردن به آیندهنگری کافی نیست و باید آیندهنگاری را رقم زد؛ این کاری سخت اما ضروری است.
اصول پنجگانه تربیت ناظر به آینده
موسوی در ادامه به تشریح اصول تربیتی ناظر به آینده پرداخت:
چندآیندگی: نظام آموزش عمومی و عالی باید به آیندههای محتمل و سناریوهای مختلف توجه کند که این امر ضرورتی بیبدیل برای سیاستگذاران است.
مشارکتجویی و مشارکتپذیری: همانگونه که دانشآموز باید در شکلگیری بنای هویتی خود مشارکت داشته باشد، در تربیتمعلم نیز این مشارکت ضروری است؛ چرا که تجارب موفق نشان داده تربیت در دل میدان تجربه و مشارکت رخ میدهد.
پویایی و انعطاف: اگر از آینده سخن میگوییم، باید تربیتمعلم منعطف باشد و دانشگاه فرهنگیان دانشجو معلمان را برای آیندههای محتمل آماده کند. تغییرات نسلی، تحولات فناوری اطلاعات و ظهور پدیدههایی مانند هوش مصنوعی باید در این مسیر به رسمیت شناخته شوند.
آزادی و مسئولیت: نظریه فلسفه تربیت اسلامی، انسان را آزاده و مختار میداند، اما در کنار آزادی، مسئولیت اخلاقی وجود دارد؛ اختیار انسان ملازم با مسئولیت اوست.
توحید محوری: نگاه به تربیت و آینده بدون توحید محوری ممکن نیست. توحید، نگاه ما را به آینده روشن میکند و اگر به دنبال آینده سربلند ایران و احیای تمدن اسلامی هستیم، توحید محوری و ولایتمحوری باید مدنظر قرار گیرد.