تحریم در برابر تحریم: راهبردی قابل تامل

رمضان پیری، استادیار دانشگاه فرهنگیان ایلام

 

سال هاست که جمهوری اسلامی و ملت شریف ایران تحت شدیدترین تحریم ها قرار گرفته اند. تحریم هایی که خود تحریم کنندگان آن رافلج کننده دانسته اند. این تحریم ها گرچه بیش از همه توسط آمریکا و اروپا طراحی و مدیریت شده اند، لیکن بسیاری از کشورها حتی کشورهای همسایه و دوست با آن همراهی و همگامی نموده اند.

راهبرد مذاکره برای رفع این تحریم ها نیز طی سال های متمادی نتیجه ای به دنبال نداشته است و جز اتلاف وقت و هدر رفت فرصت ها و منابع حاصلی عاید ملت ایران نکرده است و می توان گفت که این راهبرد دیگر کارآیی و اثربخشی خود را از دست داده است. البته وقتی در مذاکره یک طرف خوی قلدرمآبی و استکباری داشته باشد و از موضع قدرت مذاکره کند چیزی جز فریب یا عدم پای بندی به تعهدات حاصل نمی شود. تمام مذاکرات و تعهداتی که از ابتدای انقلاب تاکنون بین ایران و آمریکا صورت گرفته است به همین وضعیت دچار شده اند. زیرا یک طرف مذاکره خود را کدخدا و صاحب قدرت می داند.

اکنون مدت چند روزی است که تنگه هرمز توسط ایران بسته شده یا مدیریت می شود و داد و فریاد همه را بلند کرده است و فشار ناشی از این محدودیت چند روزه جهان را تحت تاثیر خود قرار داده است. این امر فرصت خوبی است که سیاست مداران ما بر آن تمرکز نمایند و به عنوان یک راهبرد برای رفع تحریم ها یا کاهش آن استفاده کرده و آن را جایگزین راهبرد مذاکره نمایند. در این حالت به جای خواهش و التماس و بعد هم عدم تعهد و پای بندی، از قدرت و اقتدار استفاده می شود و ضمانت اجرایی حاصل می گردد.

در واقع راهبرد تحریم در برابر تحریم جایگزین راهبرد مذاکره برای رفع تحریم می شود که هم منطقی به نظر می رسد و هم با شعار قدرت در برابر قدرت یا تحریم در برابر تحریم خودنمایی خواهد کرد که ضمانت اجرایی آن نیز امکان پذیر می گردد. اگر این تحریم با بسته شدن باب المندب توسط یمنی ها تکمیل گردد قطعا دشمنان ملت ایران را با چالش جدی مواجه خواهد ساخت و تحریم کنندگان را مجبور به تسلیم و رفع تحریم ها خواهد نمود. بنابراین این راهبرد و فرصت پیش آمده قابل تامل و بررسی است و نباید به سادگی از کنار آن گذشت.