تحلیل گفتمانی اظهارات ترامپ درباره «ترور»
زینلی
ارجاع ترامپ به این رویداد با عنوان «ترور»، پیوند بیواسطه آن با «حل مسالمتآمیز اختلافات»، و متعاقباً تأکید بر «حضور تمامی طیفهای سیاسی»، حاوی لایههای معنایی متعددی است.
۱. ایجاد همبستگی ملی همراه با مؤلفههای خودشیفتگی
جمله «ما آمریکاییها باید اختلافات خود را به صورت مسالمتآمیز حل کنیم» در ظاهر بر وحدت ملی دلالت دارد، اما استفاده از عبارت «مجبوریم» در ادامه («ما مجبوریم، ما باید اختلافاتمان را حل کنیم») بیانگر وضعیتی اضطراری و غیرعادی در فضای سیاسی-اجتماعی ایالات متحده است. · تأکید بر حضور همگان (جمهوریخواه، دموکرات، مستقل، محافظهکار، لیبرال و ترقیخواه) در این رویداد، تلاشی برای بزرگنمایی دامنه اثرگذاری واقعه و فراخوانی برای اتحاد ملی تحت مرکزیتی است که گوینده خود را در کانون آن قرار میدهد.
۲. راهبرد ذهنی سازی و جلب توجه مخاطب
اشاره به «وجود اختلاف در قدرت میان آمریکاییها» بهعنوان نکتهای اساسی، بهکارگیری رویداد موسوم به ترور را به سطح نمادی از شکافهای موجود در ساختار قدرت ارتقا میدهد و بر شدت و اهمیت موقعیت میافزاید. · خود را «تنها جمهوریخواه هدف گرفته شده در دو سال اخیر» معرفی کردن، حکایت از راهبردی خودمحورانه برای اثبات جایگاه و اهمیت سیاسی دارد. این شیوه روایت، در جهت جبران اعتبار ازدسترفته ناشی از چالشهایی از جمله تنش با ایران تفسیر میشود.
۳. نسبتدهی غیرمستقیم اقدام به ایران (همراه با طعنه سیاسی)
نام بردن از ایران، حتی در قالب نفی احتمال عاملیت آن کشور، یک تکنیک روانی-گفتمانی است. او با طرح این گزاره که «نمیتواند کار ایران باشد» (با این پیشفرض ضمنی که محتمل است چنین بوده باشد)، به طور غیرمستقیم تهدید خارجی را پررنگ میکند. این رویکرد در راستای جلب حمایت عمومی و بازنمایی خود در جایگاه سوژهای در برابر دشمنی کلان (همچون ایران) عمل میکند. · این شیوه بیانی تلاشی برای کاستن از کاهش اعتباری است که در نتیجه مسائل مختلف از جمله جنگ با ایران در ایالات متحده برای او ایجاد شده است. برجستهسازی تهدیدات خارجی و قربانینمایی از خود، به منزله انحراف توجه افکار عمومی از ضعفهای مدیریت داخلی و مسائل پیشروی دولت پیشین ارزیابی میشود.
در پایان
گفتمان ترامپ ترکیبی هوشمندانه از مؤلفههای همبستگی ملی، خودشیفتگی سیاسی، جلب توجه افکار عمومی و بهرهبرداری راهبردی از یک رویداد امنیتی است. کاربرد واژگانی نظیر «ترور» همراه با ارجاع ضمنی به ایران، در جهت تقویت جایگاه او در عرصه سیاست آمریکا و بسیج پایگاه حامیانش به کار گرفته شده است. این تاکتیکها که در ادبیات علوم سیاسی تحت عناوینی نظیر «بازی زبانی» یا «گفتمانسازی» شناخته میشوند، در عرصه سیاست رایج بوده و ترامپ در بهکارگیری آنها ماهرانه عمل میکند.