[[{"content_id":292067,"content_number":0,"portal_id":2,"lang_id":"fa","content_title":"قرآن، الهام بخش مؤمنان در جنگ روایت ها","content_rtitr":"","content_short_title":"","content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"سید جعفر صادقی؛ استادیار گروه آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان\r\n\r\n \r\n\r\nآیات ۹ تا ۲۷ سوره احزاب را باید فراتر از گزارش یک رخداد تاریخی نگریست. این آیات، توصیف دقیقی از منطق تقابل جبهه ایمان با دشمنان بیرونی و درونی ارائه می‌کنند و سازوکار مواجهه با یکی از پیچیده‌ترین ساحت‌های نبرد، یعنی ساحت روایت را آشکار می‌سازند. تجربه احزاب نشان می‌دهد که در لحظات اوج فشار، آنچه بیش از ابزار نظامی سرنوشت میدان را رقم می‌زند، چگونگی تفسیر واقعیت و مدیریت ادراک جمعی است.\r\n\r\nقرآن، وضعیت روانی جامعه مؤمنان در آن مقطع را با تعابیری روشن ترسیم می‌کند: خوف، تزلزل و رسیدن جان‌ها به گلوگاه. این توصیف‌ها بیانگر آن است که بحران، بیش از جسم‌ها، ذهن‌ها و دل‌ها را هدف قرار می‌دهد. در چنین فضایی، جنگ روایت‌ها به نقطه کانونی نزاع بدل می‌شود. اهل نفاق و بیماردلان با تکیه بر همین فضای اضطراب، روایت‌هایی می‌سازند که هدف آن‌ها فروپاشی درونی جبهه ایمان است؛ روایت‌هایی که از شکست حتمی سخن می‌گویند، وعده‌های الهی را زیر سؤال می‌برند و راه‌حل را در عقب‌نشینی و سازش معرفی می‌کنند.\r\n\r\nدر برابر این وضعیت، دستورالعمل قرآنی صرفاً به پایداری رزمی محدود نمی‌شود. قرآن ابتکار عمل در عرصه روایت را از مؤمنان مطالبه می‌کند. مقابله با شایعه و فضاسازی، نیازمند خنثی‌سازی فعال و آگاهانه است؛ چندان‌که بر استدلال، یادآوری تجربه‌های پیشین و بازگرداندن نگاه‌ها به محور قدرت حقیقی یعنی «خداوند قادر متعال» استوار است. آیات احزاب با تأکید بر «ذکر نعمت الهی»، مؤمنان را به بازخوانی حافظه تاریخی خود فرامی‌خوانند؛ حافظه‌ای که در آن، پیروزی‌ها محصول محاسبات صرف مادی نیست، بلکه نتیجه اتکال و وفاداری به عهد الهی است.\r\n\r\nتکرار عباراتی چون «وعدنا الله»، «صدق الله»، «عاهدوا الله» و «کفی الله» نشان می‌دهد که محور اصلی روایت قرآنی، کاستن از وزن اسباب ظاهری و برجسته‌سازی نقش اراده الهی در معادلات پیچیده نبرد است. این سوگیری محتوایی، یک راهبرد معرفتی و اجتماعی به‌شمار می‌آید؛ زیرا روایت مسلط هر جامعه، نسبت آن جامعه را با ترس، امید و آینده تعیین می‌کند. هنگامی که روایت غالب بر اتکای به غیرخدا شکل گیرد، اضطراب و تزلزل گریزناپذیر خواهد بود.\r\n\r\nآیه آغازین این بخش، با فرمان «اذکروا»، یادآوری را به‌منزله کنشی فعال معرفی می‌کند که جامعه مؤمنان را از انفعال ذهنی بیرون می‌آورد و به آنان امکان می‌دهد رخدادهای جاری را در چارچوب سنت‌های الهی معنا کنند. از همین رو، الگوی ارائه‌شده در آیات احزاب محدود به یک مقطع تاریخی نیست، بلکه نقشه راهی پایدار برای همه میدان‌هایی است که در آن‌ها جنگ روایت‌ها، پیش‌درآمد یا به موازات نبردهای بزرگ‌تر است. این آیات، راهی روشن فراروی اهل ایمان می‌نهند تا در تلاطم روایت‌های رقیب، معنا را از سرچشمه وحی بازستانند.\r\n","content_html":"

سید جعفر صادقی؛ استادیار گروه آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان<\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

آیات ۹ تا ۲۷ سوره احزاب را باید فراتر از گزارش یک رخداد تاریخی نگریست. این آیات، توصیف دقیقی از منطق تقابل جبهه ایمان با دشمنان بیرونی و درونی ارائه می‌کنند و سازوکار مواجهه با یکی از پیچیده‌ترین ساحت‌های نبرد، یعنی ساحت روایت را آشکار می‌سازند. تجربه احزاب نشان می‌دهد که در لحظات اوج فشار، آنچه بیش از ابزار نظامی سرنوشت میدان را رقم می‌زند، چگونگی تفسیر واقعیت و مدیریت ادراک جمعی است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

قرآن، وضعیت روانی جامعه مؤمنان در آن مقطع را با تعابیری روشن ترسیم می‌کند: خوف، تزلزل و رسیدن جان‌ها به گلوگاه. این توصیف‌ها بیانگر آن است که بحران، بیش از جسم‌ها، ذهن‌ها و دل‌ها را هدف قرار می‌دهد. در چنین فضایی، جنگ روایت‌ها به نقطه کانونی نزاع بدل می‌شود. اهل نفاق و بیماردلان با تکیه بر همین فضای اضطراب، روایت‌هایی می‌سازند که هدف آن‌ها فروپاشی درونی جبهه ایمان است؛ روایت‌هایی که از شکست حتمی سخن می‌گویند، وعده‌های الهی را زیر سؤال می‌برند و راه‌حل را در عقب‌نشینی و سازش معرفی می‌کنند.<\/span><\/p>\r\n\r\n

در برابر این وضعیت، دستورالعمل قرآنی صرفاً به پایداری رزمی محدود نمی‌شود. قرآن ابتکار عمل در عرصه روایت را از مؤمنان مطالبه می‌کند. مقابله با شایعه و فضاسازی، نیازمند خنثی‌سازی فعال و آگاهانه است؛ چندان‌که بر استدلال، یادآوری تجربه‌های پیشین و بازگرداندن نگاه‌ها به محور قدرت حقیقی یعنی «خداوند قادر متعال» استوار است. آیات احزاب با تأکید بر «ذکر نعمت الهی»، مؤمنان را به بازخوانی حافظه تاریخی خود فرامی‌خوانند؛ حافظه‌ای که در آن، پیروزی‌ها محصول محاسبات صرف مادی نیست، بلکه نتیجه اتکال و وفاداری به عهد الهی است.<\/span><\/p>\r\n\r\n

تکرار عباراتی چون «وعدنا الله»، «صدق الله»، «عاهدوا الله» و «کفی الله» نشان می‌دهد که محور اصلی روایت قرآنی، کاستن از وزن اسباب ظاهری و برجسته‌سازی نقش اراده الهی در معادلات پیچیده نبرد است. این سوگیری محتوایی، یک راهبرد معرفتی و اجتماعی به‌شمار می‌آید؛ زیرا روایت مسلط هر جامعه، نسبت آن جامعه را با ترس، امید و آینده تعیین می‌کند. هنگامی که روایت غالب بر اتکای به غیرخدا شکل گیرد، اضطراب و تزلزل گریزناپذیر خواهد بود.<\/span><\/p>\r\n\r\n

آیه آغازین این بخش، با فرمان «اذکروا»، یادآوری را به‌منزله کنشی فعال معرفی می‌کند که جامعه مؤمنان را از انفعال ذهنی بیرون می‌آورد و به آنان امکان می‌دهد رخدادهای جاری را در چارچوب سنت‌های الهی معنا کنند. از همین رو، الگوی ارائه‌شده در آیات احزاب محدود به یک مقطع تاریخی نیست، بلکه نقشه راهی پایدار برای همه میدان‌هایی است که در آن‌ها جنگ روایت‌ها، پیش‌درآمد یا به موازات نبردهای بزرگ‌تر است. این آیات، راهی روشن فراروی اهل ایمان می‌نهند تا در تلاطم روایت‌های رقیب، معنا را از سرچشمه وحی بازستانند.<\/span><\/p>\r\n","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2026-01-25 09:17:08","content_date_event":"2026-01-25 09:17:08","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2026-01-25 09:20:16","content_date_register":"2026-01-25 09:17:32","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":1000843,"eid":1000843,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","300":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","400":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","600":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","900":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","1200":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png"}}]}]]