[[{"content_id":293550,"content_number":0,"portal_id":2,"lang_id":"fa","content_title":"تربیت و مقاومت در پرتو قرآن کریم","content_rtitr":"","content_short_title":"","content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"مهدی شعبانی عضو هیات علمی گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان قزوین\r\n\r\n \r\n\r\nمقاومت، جلوه‌ای کلیدی از تربیت قرآنی، در حفظ ارزش‌ها و هویت دینی نقشی حیاتی ایفا می‌کند. قرآن کریم با دستور «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ» (هود\/۱۱۲)، بر پایداری در برابر انحرافات و فشارهای بیرونی تأکید می‌ورزد. این مفهوم در آیات و تفاسیر، عمدتاً ذیل عناوینی چون «صبر»، «استقامت» و «ثبات قدم» مطرح شده است که ارکان تربیت فردی و اجتماعی و کلید مقاومت در برابر مشکلات، دشمنان و وسوسه‌های درونی محسوب می‌شوند.\r\n\r\nاین مقاومت، ریشه در ایمان عمیق و اعتماد به وعده‌های الهی دارد و نتیجهٔ تربیتی است که فرد را در برابر سختی‌ها مقاوم می‌سازد. رابطهٔ عمیقی میان تربیت و مقاومت در قرآن وجود دارد.\r\n\r\nآیات متعددی به این موضوع پرداخته‌اند، از جمله:\r\n\r\nآیه ۱۵۳ بقره: مؤمنان را به «صبر و نماز» برای استعانت فرا می‌خواند و یادآور می‌شود که «خدا با صابران است». صبر در اینجا به معنای پایداری فعال در برابر مشکلات است.\r\n\r\nآیه ۲۰۰ آل عمران: برنامه‌ای جامع برای رستگاری ارائه می‌دهد: «اصْبِرُوا» (استقامت درونی)، «صَابِرُوا» (استقامت در برابر دشمن)، «رَابِطُوا» (مرزبانی) و «اتَّقُوا اللَّهَ». این آیه استقامت درونی را مقدمهٔ پیروزی بر دشمن بیرونی می‌داند.\r\n\r\nآیه ۳۵ احقاف: پیامبر(ص) را به صبری همچون صبوری پیامبران اولوالعزم فرمان می‌دهد که الگویی برای رهبران و مؤمنان است.\r\n\r\nآیات ۱۴۶-۱۴۷ آل عمران: استقامت یاران پیامبران گذشته را الگو قرار داده و دعای آنان برای ثبات قدم و نصرت بر کافران را نقل می‌کند.\r\n\r\nآیه ۲۵۰ بقره: دعای همراهان طالوت «رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَیْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ» را بیانگر درخواست استقامت درونی، ثبات بیرونی و پیروزی معرفی می‌کند.\r\n\r\nآیات ۳۰-۳۲ فصلت: پاداش استقامت‌ورزان را برشمردند که شامل نزول فرشتگان، نبود ترس و اندوه، و ورود به بهشت است.\r\n\r\nنتیجه‌گیری:\r\n\r\nآیات قرآن، موضوع تربیت و مقاومت را بر محور «صبر و استقامت» سامان داده‌اند. این صبر، مفهومی فعال و چندبُعدی است که شامل صبر بر اطاعت، معصیت و مصیبت می‌شود. تربیت انسان‌های مقاوم در گرو اتکای به خدا (نماز) و اتکای به نفس (صبر) است. الگوهای عملی این مقاومت در زندگی پیامبران و یاران آنان تبلور یافته و پاداش نهایی آن، بهشت است \r\n","content_html":"

مهدی شعبانی عضو هیات علمی گروه الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان قزوین<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

مقاومت، جلوه‌ای کلیدی از تربیت قرآنی، در حفظ ارزش‌ها و هویت دینی نقشی حیاتی ایفا می‌کند. قرآن کریم با دستور «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ» (هود\/۱۱۲)، بر پایداری در برابر انحرافات و فشارهای بیرونی تأکید می‌ورزد. این مفهوم در آیات و تفاسیر، عمدتاً ذیل عناوینی چون «صبر»، «استقامت» و «ثبات قدم» مطرح شده است که ارکان تربیت فردی و اجتماعی و کلید مقاومت در برابر مشکلات، دشمنان و وسوسه‌های درونی محسوب می‌شوند.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

این مقاومت، ریشه در ایمان عمیق و اعتماد به وعده‌های الهی دارد و نتیجهٔ تربیتی است که فرد را در برابر سختی‌ها مقاوم می‌سازد. رابطهٔ عمیقی میان تربیت و مقاومت در قرآن وجود دارد.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیات متعددی به این موضوع پرداخته‌اند، از جمله:<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیه ۱۵۳ بقره: مؤمنان را به «صبر و نماز» برای استعانت فرا می‌خواند و یادآور می‌شود که «خدا با صابران است». صبر در اینجا به معنای پایداری فعال در برابر مشکلات است.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیه ۲۰۰ آل عمران: برنامه‌ای جامع برای رستگاری ارائه می‌دهد: «اصْبِرُوا» (استقامت درونی)، «صَابِرُوا» (استقامت در برابر دشمن)، «رَابِطُوا» (مرزبانی) و «اتَّقُوا اللَّهَ». این آیه استقامت درونی را مقدمهٔ پیروزی بر دشمن بیرونی می‌داند.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیه ۳۵ احقاف: پیامبر(ص) را به صبری همچون صبوری پیامبران اولوالعزم فرمان می‌دهد که الگویی برای رهبران و مؤمنان است.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیات ۱۴۶-۱۴۷ آل عمران: استقامت یاران پیامبران گذشته را الگو قرار داده و دعای آنان برای ثبات قدم و نصرت بر کافران را نقل می‌کند.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیه ۲۵۰ بقره: دعای همراهان طالوت «رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَیْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ» را بیانگر درخواست استقامت درونی، ثبات بیرونی و پیروزی معرفی می‌کند.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیات ۳۰-۳۲ فصلت: پاداش استقامت‌ورزان را برشمردند که شامل نزول فرشتگان، نبود ترس و اندوه، و ورود به بهشت است.<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

نتیجه‌گیری:<\/span><\/span><\/p>\r\n\r\n

آیات قرآن، موضوع تربیت و مقاومت را بر محور «صبر و استقامت» سامان داده‌اند. این صبر، مفهومی فعال و چندبُعدی است که شامل صبر بر اطاعت، معصیت و مصیبت می‌شود. تربیت انسان‌های مقاوم در گرو اتکای به خدا (نماز) و اتکای به نفس (صبر) است. الگوهای عملی این مقاومت در زندگی پیامبران و یاران آنان تبلور یافته و پاداش نهایی آن، بهشت است <\/span><\/span><\/p>\r\n","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2026-03-11 14:39:56","content_date_event":"2026-03-11 14:39:56","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2026-03-11 14:42:38","content_date_register":"2026-03-11 14:42:38","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":1000843,"eid":0,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","300":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","400":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","600":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","900":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png","1200":".\/file\/2\/attach\/197001\/attach.png"}}]}]]