ضرورت تبدیل دانشگاه فرهنگیان به مرجع علمی نظام تعلیم و تربیت کشور

به گزارش روابط عمومی سازمان مرکزی دانشگاه فرهنگیان، مهرزاد حمیدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان در هشتمین دوره از کارگاه‌های ارتقای توانمندی گردانندگان نشریات علمی دانشگاه فرهنگیان، ویژه سردبیران و مدیران داخلی نشریات که در اردوگاه شهید باهنر تهران برگزار شد، با تأکید بر اهمیت پژوهش و تولید علم نافع، اظهار کرد: در ادعیه مختلف بر مفهوم «علم نافع» تأکید شده است و علم نافع می‌تواند جهت حرکت و نقشه راه دانشگاه را در عرصه‌های علمی، آموزشی و پژوهشی مشخص کند.

وی با اشاره به اهمیت موضوع مرجعیت علمی، افزود: مرجعیت، سیادت و سرآمدی علمی معمولاً بر دو بال استوار است؛ بال نخست، شکستن مرزهای دانش و دستیابی به سرآمدی علمی دانشگاه، دانشکده یا گروه در یک رشته و حوزه تخصصی و بال دوم، مورد رجوع بودن دانشگاه از سوی جامعه و حرکت در مسیر مردمی‌سازی علم است.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان با بیان اینکه این دانشگاه در حوزه تعلیم و تربیت از ظرفیت مناسبی برای دستیابی به مرجعیت علمی برخوردار است، گفت: اعضای هیات علمی جوان و باانگیزه دانشگاه و پرونده‌های علمی قابل توجهی که در هیات ممیزه مطرح می‌شود، نشان‌دهنده ظرفیت علمی مطلوب دانشگاه است. این ظرفیت در شرایطی وجود دارد که دانشگاه فرهنگیان در حال حاضر عمدتاً کارشناسی و کارشناسی ارشد‌محور است و از دوره‌های دکتری برخوردار نیست.

حمیدی حرکت به سمت مرجعیت علمی در حوزه تعلیم و تربیت را یکی از راهبردهای دانشگاه فرهنگیان دانست و افزود: باید این ظرفیت علمی را به‌گونه‌ای فعال کنیم که دانشگاه نه‌تنها در جامعه علمی، بلکه در متن جامعه و نظام تعلیم و تربیت کشور نیز به‌عنوان یک مرجع شناخته شود.

وی با اشاره به اهمیت ویژه "مردمی‌سازی علم" برای دانشگاه فرهنگیان، تصریح کرد: جامعه هدف گسترده‌ دانشگاه فرهنگیان، ظرفیت کم‌نظیری را برای انتقال و کاربردی‌سازی یافته‌های علمی دانشگاه ایجاد می‌کند.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان با اشاره به عبور از انتشار صرف در قالب مقالات و نشریات تخصصی و لزوم تبدیل یافته‌های علمی به زبان قابل فهم برای مردم، خاطر نشان کرد: در کنار مجلات علمی، لازم است نشریاتی داشته باشیم که کاربست یافته‌های پژوهشی را با زبان جامعه منتشر کند.

حمیدی همچنین بر ضرورت حضور مؤثر اعضای هیات علمی دانشگاه در عرصه عمومی تأکید کرد و گفت: باید شرایطی فراهم شود که استادان دانشگاه فرهنگیان در برنامه‌های تربیتی صداوسیما، نشست‌های علمی، برنامه‌های مرتبط با خانواده و حوزه تربیت کودک حضور مؤثر داشته باشند و مدارس و مدیران مدارس نیز از ظرفیت استادان دانشگاه برای آموزش معلمان و والدین و موضوعاتی همچون تربیت کودک و ایجاد شوق مطالعه استفاده کنند.

وی با اشاره به ضرورت ارتقای کیفیت نشریات علمی دانشگاه فرهنگیان ضمن قدردانی از وزارت علوم و معاونت پژوهشی این وزارتخانه برای حمایت از دانشگاه فرهنگیان، اظهار کرد: در حال حاضر حدود هشت نشریه علمی در دانشگاه وجود دارد و هدف اصلی برگزاری چنین کارگاه‌هایی، توانمندسازی گردانندگان نشریات، آگاهی‌بخشی و انتقال تجربه برای ارتقای کمی و کیفی این نشریات است.

حمیدی با اشاره به جایگاه متمایز دانشگاه فرهنگیان به دلیل مأموریت ویژه و ارتباط با آموزش و پرورش، گفت: اما این ویژگی نباید موجب فاصله گرفتن دانشگاه از سایر دانشگاه‌های کشور باشد و تعامل دانشگاه با وزارت علوم و دانشگاه‌های معتبر کشور تقویت شود.

وی، توسعه همکاری‌های علمی بین دانشگاه فرهنگیان و سایر دانشگاه‌ها را یکی دیگر از مسیرهای دستیابی به مرجعیت علمی عنوان کرد و گفت: انتشار مقاله و کتاب و برگزاری نشست‌های مشترک به‌ویژه در حوزه علوم تربیتی، باید توسعه پیدا کند.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان با اشاره به آیین‌نامه‌های وزارت علوم در زمینه همکاری‌های علمی مشترک، افزود: بر اساس آیین‌نامه ابلاغی وزارت علوم، فعالیت‌های علمی مشترک اعضای هیات علمی دانشگاه فرهنگیان با استادان سایر دانشگاه‌ها از امتیاز قابل توجهی برخوردار است و باید با اطلاع‌رسانی و جاری‌سازی این ظرفیت، زمینه استفاده بیشتر اعضای هیات علمی از آن فراهم شود.

حمیدی در ادامه، حمایت از پژوهش و تقویت فرهنگ پژوهش را از سیاست‌های پایدار دانشگاه دانست و با تاکید بر اهمیت تألیف و انتشار کتاب با هدف ترویج علم و انتقال دانش، تصریح کرد: زمانی که کتاب و سایر محصولات علمی با هدف پاسخگویی به نیازهای جامعه و نظام تعلیم و تربیت تولید شوند، می‌توانند در مسیر مرجعیت علمی دانشگاه اثرگذار باشند.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان با اشاره به رویکرد تحولی معاون آموزشی جدید دانشگاه در زمینه برنامه‌های آموزشی، تصریح کرد: عزم جدی برای بازنگری در معماری کلان برنامه درسی، به‌روزرسانی برنامه‌های درسی، توانمندسازی اعضای هیات علمی و تحول در کارورزی از موضوعات مهم این حوزه است و در چنین شرایطی، آموزش و پژوهش باید به‌ عنوان دو بال علمی دانشگاه در کنار یکدیگر حرکت کنند.

حمیدی، داده‌محور شدن تصمیمات دانشگاه فرهنگیان را از دیگر انتظارات عنوان کرد و گفت: طرح‌ها و برنامه‌های هزینه‌بر دانشگاه باید پیش از اجرا از طریق نظرسنجی، نیازسنجی، آسیب‌شناسی و افکارسنجی مورد بررسی قرار گیرند.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان همچنین بر ضرورت ارتقای جایگاه و رتبه نشریات علمی دانشگاه در نظام‌های ارزیابی و پایگاه‌های استنادی معتبر جهانی تأکید کرد.

حمیدی، "علم نافع" را جهت‌دهنده مسیر علمی دانشگاه دانست و اظهار کرد: مرجعیت علمی دو بال دارد و دانشگاه فرهنگیان باید هر دو بال را همزمان دنبال کند؛ هم در مرزهای دانش و تولید علم سرآمد باشد و هم بتواند دانش تولیدشده را به جامعه و نظام تعلیم و تربیت منتقل و کاربردی کند.

سرپرست دانشگاه فرهنگیان بر ضرورت نگاه سیستمی میان معاونت‌های آموزشی و پژوهشی تأکید کرد و گفت: معاونت آموزشی و معاونت پژوهشی نباید به‌صورت جزیره‌ای عمل کنند، بلکه باید مصالح و اهداف دانشگاه را در یک منظومه واحد ببینند. 

حمیدی در پایان با اشاره به حمایت وزارت علوم و وزارت آموزش و پرورش از دانشگاه فرهنگیان گفت: دانشگاه در مسیر توسعه علمی تنها نیست و از حمایت هر دو وزارتخانه برخوردار است.